| Reklam |
|
4207 sayılı Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine İlişkin Yasa’da yapılan değişiklikle kamu hizmet binalarının kapalı alanları, koridorları dahil her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel ve spor amaçlı özel hukuk kişilerine ait binalar, taksi hizmeti verenler dahil kara, demir, deniz ve havayolu toplu taşıma araçları, okul öncesi eğitim kurumları, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil ilk ve orta öğrenim kurumları, kültür ve sosyal hizmet binalarındaki tütün yasağı geçen yıl 19 Mayısta yürürlüğe girmişti. Aynı değişiklikle lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi yerlerdeki tütün yasağının 19 Temmuz 2009 tarihinde başlaması öngörülmüştü.
Buna göre, bu yerlerde de tütün ve tütün ürünlerinin tüketimi tamamen yasak olacak. Yalnız sigara içenlere hizmet verecek bar, restoran, kafe gibi yerler açılamayacak, bu yerlerde sigara içmek isteyenler için özel bölümler oluşturulamayacak.
19 Temmuzdan itibaren yasanın kapsamına giren bu yerlerde tütün ve tütün mamulleri kullananlara Kabahatler Kanunu’nun 39. maddesi gereği en yakın kolluk birimi yetkililerince 69 TL para cezası kesilecek.
Yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumluları da işletme izni veren kurum tarafından yazılı olarak uyarılacak. Uyarıya rağmen verilen sürede yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında mahalli mülki amir tarafından 560 TL’den 5 bin 600 TL’ye kadar idari para cezası ile cezalandırılacak.
1. Yasa, ‘Kapalı alanların tamamında sigara içilmeyecek’ diyor. Eskiden bu kapalı alanlarda oluşturulmuş olan sigara içme odaları ne olacak? Bu büyük yasak restoran, cafe gibi mekanların tüm bölümlerini de kapsıyor mu?
Evet kapsıyor. Eskiden oluşturulmuş her türlü sigara içme alanı 19 Temmuz 2008 tarihi itibarıyla kapatılacak. Yasa restoran, cafe, bar gibi mekanlarda da tütün ürünleri tüketimini tamamen yasaklıyor.
TATİLE GİDENLER NE YAPACAK? OTEL ODASINDA İÇİLECEK Mİ?
2. Toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi yasak. Ama mesela trende yataklı vagon yolcuları kendi özel odalarında sigara içebilir mi? Ya da tatile gidenler otel odasında sigara içemez mi?
Kanun gereği demiryolu toplu taşıma araçlarında da özel vagonlar dahil hiçbir alanda tütün ve tütün ürünleri artık tüketilemez. Ancak otellerdeki özel müşteri odasında otelce bir yasak yoksa sigara içilebilir. Bu odalarda standartlara uygun havalandırma tertibatı bulunacak ve tahsis edilen bu odaların mümkün olduğunca aynı kat, koridor gibi müstakil ve tecrit edilebilir ayrı bölümlerde yer alması sağlanacak.
OFİSTE YANGIN MERDİVENİ BİLE YASAK KAPSAMINDA
3. İşyerlerinde durum ne?.. Çalışanlar iş yerlerinin balkonları ya da yangın merdivenlerinde sigara içebilir mi?
Hayır içemez. Çalışma ortamlarının yangın merdivenlerinde, balkonlarında, merdiven boşluklarında ya da iki binayı birbirine bağlayan koridorlarında sigara ve tütün ürünleri kullanılamayacak. Çalışanların tümü artık sigaralarını bina dışına çıkarak içecek…
TİRYAKİ ELEMANA PATRON TASARRUFU
4. İşyerinde sigara yasaklanınca çalışanların sık sık dışarı çıkması gerekecek. Bu durumda işveren bunu işgücü kaybı olarak görüp çalışanlara bir yaptırım uygulayabilir mi?.. Ya da işveren, bir elemanını sigarayı bırakamadığı için, tazminatsız işten çıkarma hakkına sahip olabilir mi?
Evet işveren çalışanlarına çeşitli yaptırımlar uygulayabilir. Çalışan, sigara içmek için sürekli işinden uzaklaştığı takdirde, işveren bu durumu işgücü kaybı olarak görebilecektir. Bu durumda sigara içen çalışanların ‘zorunlu aralar’ olarak adlandırılmış olan çay molaları ve yemek saatini sigara içmek için kullanması uygun olabilir. Yeni kanun yasakçı değil aksine korumacı bir yaklaşımla düzenlendi. Bu kanun kişileri sigaranın zararlarından, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tedbirleri almak ve herkesin temiz hava solumasını sağlamak için hazırlandı. Dolayısıyla bir çalışanın böyle bir suiistimale gitmememesi işini aksatacak kadar sigara içmememesi beklenir. Böyle bir durum olması halinde Anayasa, İnsan Hakları ve İş Mevzuatı çerçevesinde hukuki değerlendirme yapılır.
İZMARİTİ YERE ATANA DA CEZA GELİYOR
5. Yeni yasa ile izmaritleri yere atmak da yasaklandı. Çalışanlar işyerlerinin dışında sigara içtiklerinde oraya izmaritler için gerekli çöp kutusu koyma sorumluluğu kime ait. Çöp kutusu olmadığı için izmarit yere atılırsa kim suçlu olacak?
İşyerlerinin dışına izmarit için gerekli çöp kutusu koyma görevi, alan müstakil ise (bahçe vb.) işyeri sorumluluğunda. Değilse bağlı bulunduğu belediyeye ait. Kanun gereği, tütün ürünleri ile ilgili izmarit, paket, ağızlık, kağıt ve benzeri atıkları çevreye attığı takdirde kişiye Kabahatler Kanununun 41 inci maddesi gereği 25 TL idari para cezası uygulanacak.
YA ELEKTRONİK SİGARALAR?
6. Sigara bırakmak isteyenlere, yardımcı olduğu iddia edilen elektronik sigaralar kapalı alanlarda serbest mi?
Hayır. Çünkü nikotin içeren bu cihazlar ve kartuşlarının, alım yolu ile dozu dikkate alındığında, yüksek dozda bağımlılık yapma riski taşımaktadır. Sağlık Bakanlığı bu ürünlerin kullanımını da yasakladı.
TİRYAKİLERE DÜŞMAN MUAMELESİ Mİ?
7. Bu yeni yasa sigarayı bırakmayanları düşman olarak mı görüyor. Tüm çabasına karşın sigarayı bırakamamış kişiler şimdi ne yapacak?
Sigarayı bırakma konusunda başarılı olamamış vatandaşlar, yeni kanunla kapalı alanlarında sigara içilmesi yasaklanan mekanlar dışında sigarasını içebilecek. Kanunun amacı sigara içenleri sıkıntıya sokmak değil, içmeyenleri sigaranın ölümcül bütün etkilerinden tamamıyla korumaktır.
PARA CEZASI 500 TL’DEN BAŞLIYOR
| Reklam |
|
-------------------------------------------------------------------- |
8. Restoran, cafe, bar işletenlere, yasağı sürekli tekrarlamaları halinde uygulanacak farklı ceza sistemleri var mı? İşletmeyi mühürleme ya da daha yüksek para cezası gibi…
Kanuna aykırı hareket eden işletme sorumluları ya da şirketler hakkında 500 TL den 5.000 TL’ye kadar (müşteri ya da çalışan sayısına bağlı olarak) idari para cezası uygulanır. Başka bir cezai uygulama yoktur. Ancak kanun gereği uygulanabilecek cezalar yalnız para cezalarından ibaret değildir. Örneğin kanunla kendilerine yüklenen görevi yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin hükümleri uygulanacak olup küçüklere sigara satanlara da 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir.
İŞTE CEZAYI VERECEKLER
9. Cezaları kimler kesebilecek?
Kanuna göre yetkili kılınan kamu görevlileri, kolluk kuvvetleri, belediye zabıtaları, TAPDK, belediye encümeni, mahalli mülki amir ceza verebilir. Vatandaşlar ceza için yetkili kamu görevlisi, belediye zabıta görevlileri, polis ve jandarma ile cezalar konusunda muhatap olacaktır. İşletmeler ise işletme izni veren kurum, belediye encümeni ve mahalli mülki amirine karşı sorumlu olacak.
YASAL UYARI YAZISINDA İNCE AYRINTI
10. Yasal uyarı yazılarında yer alan ‘Şikayet için:’ ibaresinden sonraki boşluğa ne yazılacak? Bu uyarı eğer bulunmuyorsa ne yapmalı?
Yasal uyarı yazılarının bulunduğu yerde tütün ürünü tüketilmesi halinde idari yaptırım uygulanması için başvurulacak kişi veya kurumun adı ve telefonu açıkça yazılacak. Bu uyarıyı asmayanlara ayrıca zabıta cezası kesilecek. Uyarılara rağmen buna uymayanlarla ilgili yasal işlem yapılacak.
ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNDE DURUM NE OLACAK?
19 Temmuz’da başlayacak kapalı mekanlarda sigara yasağının alışveriş merkezlerini mutlaka etkileyeceğine dikkat çeken Jones Lang Laselle Türkiye Başkanı Avi Alkaş, geçen yıl yasağın ilk uygulanmaya başladığı günlerde yüzde 50′ye varan ciro kayıpları yaşandığını hatırlatarak, ‘Muhakkak yine bir düşüş yaşanacak. Tabii uzun vadede kamu sağlığının daha önemli olduğunu düşünüyoruz. AVM’lerdeki bütün kafeleri dışarı taşımaya çalışıyoruz. Bu yasak, bizim bütün mağaza yerleşim planlarımızı değiştirdi. Eskiden merdiven altlarına bile kafe koyardık. Artık böyle bir şey mümkün değil’ diye konuştu.
Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi tarafından 19 Temmuzda başlayacak yasaklarla ilgili hazırlanan broşürde, konuyla ilgili sıkça sorulan sorulara şu yanıtlar verildi:
”-Sigara yasağı ikram sektöründe iş kaybına neden olur mu?
Tarafsız bilimsel araştırmalar sigara yasağının lokanta, bar ve kahvehanelerde işlerin azaltmadığını, bir çok yerde yeni işletmelerin açıldığını ve istihdamın arttığını ortaya koymuştur.
-Toplum sigara yasağını benimser mi?
Yasaya en fazla destek verenler, kendi içmediği halde sigara dumanından etkilenenler ve bunun sağlığa zararlı olduğunu en iyi bilenlerdir. Türkiye’de halkın yüzde 87′si kapalı ortamlarda sigara yasaklarını onaylamaktadır.
-İkram sektöründe sigara yasağının uygulanabildiği ülke var mıdır?
Yasa, dünyanın pek çok ülkesinde başarıyla uygulanabilmiştir. İngiltere, İrlanda, Fransa, İran, İtalya, Norveç, İsveç, Uruguay ve Yeni Zelanda bu konuda öncü ülkeler olmuştur.
-Havalandırma sistemlerinin kurulması lokantadaki sigara dumanını yok eder mi?
Tarafsız bilimsel araştırmalar hiçbir havalandırma sisteminin sigara dumanının içindeki kanser yapıcı tanecikleri temizlemediğini göstermiştir.
Türkiye’nin imzaladığı ”Uluslararası Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi”ne göre tütün dumanından korunmak için yüzde 100 sigarasız alan sağlanması gereklidir. Sigara dumanının güvenli bir dozu yoktur. Tütün dumanı etkilerini azaltan tedbirler bilimsel olarak geçersizdir, denenmemelidir. Havalandırma, filtre etmek, sigara içilen ve içilmeyen bölüm ayrımı yararsız yöntemlerdir.
-Kapalı alanlarda sigarasız bölüm ayrılması sigara içmeyenleri koruyabilir mi?
Tarafsız bilimsel araştırmalar sigara içmeyeni koruyabilmenin tek yönteminin tamamen sigarasız ortamlar yaratmak olduğunu ortaya koymuştur. Sigara içen ile içmeyenin aynı alanda olabileceği kavramı, gelir kaybına uğrayacağından korkan sigara endüstrisinin ileri sürdüğü bir savdır.
-Sigara mücadelesinde gönüllü önlemler yasaların yerine kullanılabilir mi?
Özdenetim ve gönüllü uygulamalar sigara dumanından pasif etkilenime karşı sürekli olarak başarısız olmuştur.
-Lokantalarda sigara yasağı sigara içenlerin hakkını zedeler mi?
Sigarasız ortam yasaları, sigara içmeyi yasaklamaz. Sadece sigara içmeyenlerin de bulunduğu alanlarda sigara içilmesini engeller. Başkasını kanser yapıcı dumana maruz bırakmak ‘özgürlük’ olarak tanımlanamaz.
-Yasa sadece sigara içimini mi yasaklar?
Yasa, dumanı olan her türlü tütün mamulünün içimini yasaklamaktadır.
-Sigara içilen alanlar toplumsal ayrımcılık yapar mı?
Sigara içilebilen alanlar toplumda kalp, solunum ve şeker hastalığı olanların, ayrıca hamilelerin sağlık hakkını hiçe sayarak ayrımcılık yapar.
-Pasif sigara dumanına maruz kalmak sağlık tehdidi midir?
İş yeri veya sosyal ortamda sigara dumanına maruz kalmak anfizem ve erişkin astımına neden olmaktadır. Koroner arter hastalıklarını yüzde 20-70 oranında artırmaktadır.
-Sigara içilen lokanta, bar ve kahvehaneler işyeri ve işçi güvenliğine nasıl etki eder?
Eğlence yerleri aynı zamanda burada çalışanların iş yerleridir. İş güvenliği ve işçi sağlığı yasalarının geçerli olduğu alanlardır. İş güvenliği yasaları çalışanları toksik madde ve sağlık tehdidine karşı korumayı talep eder. Asbest ile çalışan işçinin korunması gibi bu bireylerin korunması gereklidir.
-Sigara yasağını kim istemez?
Çok uluslu sigara firmaları sigara yasağını durdurmaya çalışır. İkram endüstrisini kar azalması yalanları ile korkuturlar. Havalandırmanın işe yarayacağını iddia ederler. Kanunun çok sert ve uygulanmaz olduğunu söylerler. Halk desteği olmadığını iddia ederler.”
Kategori Eğitim, Haberler, Sağlık
Yazan Doha Tarih: 14 Temmuz 2009
